Biografia
Włodzimierz Brus (właściwie Beniamin Zylberberg) urodził się 23 sierpnia 1921 roku w Płocku. W latach 1936–1938 był członkiem Rewolucyjnego Związku Niezamożnej Młodzieży Szkolnej. W 1938, po odrzuceniu aplikacji do Szkoły Głównej Handlowej z powodów antyżydowskich, podjął studia ekonomiczne na Wolnej Wszechnicy Polskiej w Warszawie. Po agresji III Rzeszy na Polskę we wrześniu 1939 przedostał się do Lwowa, gdzie kontynuował studia w Lwowskim Instytucie Handlu (1940–1941). W 1942 ukończył Saratowski Instytut Planowania i został aspirantem na Uniwersytecie Leningradzkim, ewakuowanym do Saratowa. Całą rodzinę stracił w Treblince w 1942. Wstąpił do Komsomołu, a następnie do Związku Patriotów Polskich. Podczas pobytu w ZSRR uczył i pracował w fabryce. Przez ponad trzy lata pisał dziennik w formie nigdy niewysłanych listów do Felicji.
W 1944 został starszym wykładowcą Saratowskiego Instytutu Kredytowo-Ekonomicznego; w tym samym roku podjął służbę jako oficer polityczny w Polskich Siłach Zbrojnych w ZSRR, którą kontynuował jako oficer Głównego Zarządu Polityczno-Wychowawczego Wojska Polskiego. Autor propagandowych broszur, m.in. Urojenia i rzeczywistość. Prawda o ZSRR i Polska 1918–1926. W 1946, 1947 był w stopniu majora. 19 sierpnia 1946 został odznaczony Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy, a 9 stycznia 1947 Złotym Krzyżem Zasługi. Z wojska odszedł w 1949 w stopniu podpułkownika. Od 1947 do 1950 pracował w redakcji miesięcznika Nowe Drogi.
W 1949 został wykładowcą Szkoły Głównej Planowania i Statystyki, w której od 1950 do 1956 kierował Katedrą Ekonomii. Od 1950 do 1957 był pracownikiem i kierownikiem Katedry Ekonomii Politycznej i Wydziału Ekonomicznego Instytutu Kształcenia Kadr Naukowych przy KC PZPR. We wrześniu 1951 uzyskał stopień doktora pod kierunkiem Edwarda Lipińskiego, a w styczniu 1952 został profesorem nadzwyczajnym SGPiS. Od 1954 był także profesorem Uniwersytetu Warszawskiego. Pracował również w Instytucie Nauk Społecznych przy KC PZPR. W latach 1951–1956 zasiadał w Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej dla Pracowników Nauki, wywierając decydujący wpływ na awanse naukowe ekonomistów w Polsce.
W atmosferze antysemickiej nagonki Brus utracił możliwość publikowania pod własnym nazwiskiem, pracując w Instytucie Gospodarki Mieszkaniowej do emigracji w 1972. Został związany z Leverhulme Trust w St Antony’s College w Oksfordzie i później pracował w Wolfson College w Oksfordzie, gdzie w 1978 otrzymał stanowisko profesora. Zajmował się analizą gospodarki socjalistycznej. Od lat 70. wspierał opozycję demokratyczną w Polsce, jednocześnie nawiązał tajną współpracę ze Stasi, używając kryptonimu Fakir.
Główne dzieło Brusa to Od Marksa do rynku, napisana wspólnie z Kazimierzem Łaskim (polskie wydanie 1992; oryginał 1989). W 1950 ukazał się podręcznik Ekonomia polityczna socjalizmu, autorstwa Maksymiliana Pohorillema, w którym atakował narodową drogę do socjalizmu prezentowaną przez Gomułkę i Tito.
Życie prywatne Brusa to m.in. trzy związki małżeńskie z Heleną Wolińską-Brus i Ireną Stergień. Miał córkę Helenę i syna Tomasza; jego druga żona miała dwie córki Helenę i Janinę. Zmarł 31 sierpnia 2007 roku w Oksfordzie; został pochowany na cmentarzu Wolvercote, a rok później pochowano tam jego żonę Helenę Wolińską-Brus.
Źródło: artykuł w Wikipedii



