W
Nauka

Włodzimierz Brus

Ekonomista

23 sierpnia 1921data urodzenia
31 sierpnia 2007data śmierci
żył 86 latdługość życia
Płockmiejsce urodzenia
5osiągnięć

Biografia

Włodzimierz Brus (właściwie Beniamin Zylberberg) urodził się 23 sierpnia 1921 roku w Płocku. W latach 1936–1938 był członkiem Rewolucyjnego Związku Niezamożnej Młodzieży Szkolnej. W 1938, po odrzuceniu aplikacji do Szkoły Głównej Handlowej z powodów antyżydowskich, podjął studia ekonomiczne na Wolnej Wszechnicy Polskiej w Warszawie. Po agresji III Rzeszy na Polskę we wrześniu 1939 przedostał się do Lwowa, gdzie kontynuował studia w Lwowskim Instytucie Handlu (1940–1941). W 1942 ukończył Saratowski Instytut Planowania i został aspirantem na Uniwersytecie Leningradzkim, ewakuowanym do Saratowa. Całą rodzinę stracił w Treblince w 1942. Wstąpił do Komsomołu, a następnie do Związku Patriotów Polskich. Podczas pobytu w ZSRR uczył i pracował w fabryce. Przez ponad trzy lata pisał dziennik w formie nigdy niewysłanych listów do Felicji.

W 1944 został starszym wykładowcą Saratowskiego Instytutu Kredytowo-Ekonomicznego; w tym samym roku podjął służbę jako oficer polityczny w Polskich Siłach Zbrojnych w ZSRR, którą kontynuował jako oficer Głównego Zarządu Polityczno-Wychowawczego Wojska Polskiego. Autor propagandowych broszur, m.in. Urojenia i rzeczywistość. Prawda o ZSRR i Polska 1918–1926. W 1946, 1947 był w stopniu majora. 19 sierpnia 1946 został odznaczony Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy, a 9 stycznia 1947 Złotym Krzyżem Zasługi. Z wojska odszedł w 1949 w stopniu podpułkownika. Od 1947 do 1950 pracował w redakcji miesięcznika Nowe Drogi.

W 1949 został wykładowcą Szkoły Głównej Planowania i Statystyki, w której od 1950 do 1956 kierował Katedrą Ekonomii. Od 1950 do 1957 był pracownikiem i kierownikiem Katedry Ekonomii Politycznej i Wydziału Ekonomicznego Instytutu Kształcenia Kadr Naukowych przy KC PZPR. We wrześniu 1951 uzyskał stopień doktora pod kierunkiem Edwarda Lipińskiego, a w styczniu 1952 został profesorem nadzwyczajnym SGPiS. Od 1954 był także profesorem Uniwersytetu Warszawskiego. Pracował również w Instytucie Nauk Społecznych przy KC PZPR. W latach 1951–1956 zasiadał w Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej dla Pracowników Nauki, wywierając decydujący wpływ na awanse naukowe ekonomistów w Polsce.

W atmosferze antysemickiej nagonki Brus utracił możliwość publikowania pod własnym nazwiskiem, pracując w Instytucie Gospodarki Mieszkaniowej do emigracji w 1972. Został związany z Leverhulme Trust w St Antony’s College w Oksfordzie i później pracował w Wolfson College w Oksfordzie, gdzie w 1978 otrzymał stanowisko profesora. Zajmował się analizą gospodarki socjalistycznej. Od lat 70. wspierał opozycję demokratyczną w Polsce, jednocześnie nawiązał tajną współpracę ze Stasi, używając kryptonimu Fakir.

Główne dzieło Brusa to Od Marksa do rynku, napisana wspólnie z Kazimierzem Łaskim (polskie wydanie 1992; oryginał 1989). W 1950 ukazał się podręcznik Ekonomia polityczna socjalizmu, autorstwa Maksymiliana Pohorillema, w którym atakował narodową drogę do socjalizmu prezentowaną przez Gomułkę i Tito.

Życie prywatne Brusa to m.in. trzy związki małżeńskie z Heleną Wolińską-Brus i Ireną Stergień. Miał córkę Helenę i syna Tomasza; jego druga żona miała dwie córki Helenę i Janinę. Zmarł 31 sierpnia 2007 roku w Oksfordzie; został pochowany na cmentarzu Wolvercote, a rok później pochowano tam jego żonę Helenę Wolińską-Brus.

Źródło: artykuł w Wikipedii

Najważniejsze osiągnięcia

  1. Profesor nadzwyczajny SGPiS (1952) i profesor Uniwersytetu Warszawskiego (od 1954)
  2. Profesor w Oxfordzie po 1978 roku
  3. Współautor Od Marksa do rynku (1989; polskie wydanie 1992)
  4. Publikował podręcznik Ekonomia polityczna socjalizmu (1950) wraz z Maksymilianem Pohorillem
  5. Odznaczenia wojskowe: Order Krzyża Grunwaldu III klasy (1946) i Złoty Krzyż Zasługi (1947)

Ciekawostki

?

Pisał dziennik w formie nigdy niewysłanych listów do Felicji podczas pobytu w ZSRR.

?

Nawiązał tajną współpracę ze Stasi, używając kryptonimu Fakir.

?

Został pochowany na cmentarzu Wolvercote w Oksfordzie; rok później pochowano tam jego żonę.

Urodzeni w tym samym czasie

Wszyscy sławni →