Władysław Kazimierz Broniewski
Biografia
Władysław Kazimierz Broniewski, herbu Lewart, ps. Orlik (1897–1962) był polskim poetą i tłumaczem literackim, autorem liryk rewolucyjnych, patriotycznych, żołnierskich i autobiograficznych.
Urodził się w Płocku w rodzinie inteligenckiej o tradycjach patriotycznych. Od młodości działał w ruchu niepodległościowym i przyjął pseudonim Orlik.
W 1915 wstąpił do Legionów Polskich; brał udział w bitwie pod Jastkowem; po kryzysie przysięgowym w 1917 został internowany w Szczypiornie; po zwolnieniu zdał maturę i kontynuował naukę na Uniwersytecie Warszawskim; działał w konspiracji w Polskiej Organizacji Wojskowej; od 11 listopada 1918 uczestniczył w rozbrajaniu Niemców.
W szeregach 1. pułku piechoty Legionów Wojska Polskiego, jako podporucznik, brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej; walczył m.in. w bitwie białostockiej. Za zasługi wojenne otrzymał Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militarii czterokrotnie i Krzyż Walecznych; w 1922 został zweryfikowany na kapitana w korpusie oficerów rezerwy. Posiadał mobilizacyjny przydział do 1. Pułku Piechoty Legionów w Wilnie.
Po niepodległości zajmował się redakcją i współpracą z czasopismami literackimi. W latach 1925–1936 był sekretarzem redakcji Wiadomości Literackich. Latem 1931 został aresztowany podczas zebrania literatów związanych z KPP; dzięki pomocy Bolesława Wieniawy-Długoszowskiego uniknął kary. W 1939 napisał Bagnet na broń; po wybuchu wojny zgłosił się do wojska; był świadkiem wkroczenia Armii Czerwonej do Lwowa. W 1940 został aresztowany przez NKWD; przebywał m.in. na Łubiance; po amnestii w 1941 został zwolniony i wstąpił do armii polskiej pod dowództwem generała Andersa; pracował w ambasadzie polskiej w Kujbyszewie; ewakuował się do Iranu i Palestyny; powrócił do kraju w 1945.
Po wojnie tworzył poezję polityczno-propagandową, później refleksyjną, często patriotyczną; w czasie stalinizmu był kojarzony z socjalistyczną rzeczywistością. Odmówił napisania słów nowego hymnu Polski, a jedynie wręczył Bierutowi kartkę z napisem Jeszcze Polska nie zginęła. W 1949 został członkiem Ogólnokrajowego Komitetu Obchodu 70-lecia Józefa Stalina. Zmarł na raka krtani w Warszawie 10 lutego 1962; pochowany na Powązkach. W 1963 powstało Muzeum Władysława Broniewskiego w Warszawie; w kolejnych dekadach szkoły i pomniki w Polsce upamiętniały jego postać.