Marian (Mojżesz) Berland
Biografia
Urodził się w Płocku. Po wybuchu II wojny światowej przeniósł się wraz z rodzicami i siostrą Leosią do Warszawy, gdzie pracował w warsztatach samochodowych na terenie warszawskiego getta. W trakcie małej akcji deportacyjnej w getcie warszawskim z lata 1942 roku uniknął deportacji do obozu zagłady w Treblince, dzięki zatrudnieniu w warsztacie samochodowym.
Od 18 kwietnia 1943 roku, w związku z likwidacją getta i wybuchem powstania, przez kolejnych 12 dni do 29 kwietnia ukrywał się wraz z rodziną w bunkrze przy ul. Muranowskiej 38, zaś po jego wykryciu został odstawiony na Umschlagplatz. Następnie znalazł się w transporcie do obozu na Majdanku, jednak jeszcze w trakcie transportu udało mu się zbiec i powrócić do Warszawy. Początkowo ukrywał się w skrytce przy ul. Grzybowskiej 41, a następnie, przy ul. Siennej 40, gdzie zastał go wybuch powstania warszawskiego (przy Siennej ukrywał się wraz ze swoją żoną i siostrą oraz Beniaminem Hofferem i jego bratankiem Stasiem).
W lutym 1956 roku wraz z żoną wyemigrował do Izraela.
Wspomnienia Berlanda powstały na skutek namów działaczy Rady Pomocy Żydom – Żegota, w tym Barbara Temkin-Berman. Wspomnienia były po wojnie publikowane w Przełomie. W 1959 roku wspomnienia Berlanda zostały opublikowane w języku hebrajskim w Izraelu pt. 300 sha`ot ba-geto ha-do`ekhw tłumaczeniu Zvi Arada nakładem Instytutu Jad Waszem. W 1992 wspomnienia Berlanda zostały opublikowane przez Niezależną Oficynę Wydawniczą pt. Dni długie jak wieki. W 2023 roku w ramach programu Muzeum Historii Żydów Polskich Polin – Nie bądź obojętny. 80. rocznica powstania w getcie warszawskim, wspomnienia Mariana Berlanda ukazały się pt. Dni długie jak wieki. Świadectwo z ukrycia od powstania w getcie warszawskim 1943–1944. Książka ukazała się nakładem Muzeum Historii Żydów Polskich Polin oraz Ośrodka KARTA. Autorem wstępu do wspomnień był Marian Turski, zaś posłowie i konsultacje naukowe odpowiadała prof. Barbara Engelking.