Józef Pius Dziekoński
Biografia
Józef Pius Dziekoński (ur. 5 maja 1844 w Płocku, zm. 4 lutego 1927 w Warszawie) – polski architekt i konserwator zabytków, przedstawiciel historyzmu.
Po ukończeniu szkoły realnej w Warszawie w 1860 wstąpił do Szkoły Sztuk Pięknych. Następnie w 1866 wstąpił do Cesarskiej Akademii Sztuk Sztuk Pięknych w Petersburgu, gdzie w 1871 uzyskał stopień architekta artysty klasy III. Wyspecjalizował się głównie w architekturze sakralnej i był przedstawicielem oraz prekursorem nurtu zw. wiślano-bałtyckim.
Współzałożyciel Towarzystwa Opieki nad Zabytkami Przeszłości, od 1893 był współpracownikiem Komisji do Badań Historii Sztuki w Polsce. W tym samym roku mianowany został architektem diecezji warszawskiej. W 1902 otrzymał tytuł akademika.
Wykładowca historii architektury średniowiecza i odrodzenia w ramach Kursów Politechnicznych (1906–1907) na Wydziale Technicznym Towarzystwa Kursów Naukowych w Warszawie. W latach 1906–1914 był także członkiem TKN. Pierwszy dziekan Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej.
Spoczywa na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 25, rząd 2, grób 28). Jego uczniami byli m.in. Czesław Domaniewski, J. Heppen, Józef Holewiński, P. Hoser, A. Krępski, Hugon Kuder, Z. Lewiński, Lewandowski, Franciszek Lilpop, H. Luft, Zdzisław Mączeński, Feliks Michalski, Aleksander Nieniewski, Ludwik Panczakiewicz, Rakiewicz, Rycerski, Szanior, Wiśniewski, Żychiewicz.
Odznaczenia i wyróżnienia: Był odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (2 maja 1922) oraz Orderem Świętego Grzegorza Wielkiego. W 1919 został doktorem honoris causa Politechniki Lwowskiej.
Zaprojektował m.in.: przebudowę kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Starych Babicach; Kościół pw. św. Antoniego w Baku (Rosja) rozebrany w 1931 r.; Katedrę Wniebowzięcia NMP w Białymstoku; Kościół pw. św. Jana Chrzciciela w Bielsku; Kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Błoniu; Kościół pw. Najświętszego Serca Jezusowego w Bobach-Kolonii; Most na Sanie (Solina); Rozbudowę Kościoła w Brdowie; Zabudowania kopalni Saturn w Czeladzi; Kościół pw. św. Stanisława Biskupa Męczennika w Czerwonce Liwskiej; Odbudowę wieży klasztoru na Jasnej Górze w Częstochowie (razem z Szyllerem); Kościół pw. św. Stanisława w Dąbrowie Wielkiej; Kościół pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Dębem Wielkim; Kościół pw. św. Bartłomieja Apostoła w Domaniewicach; Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Stanisławy w Kałuszynie (1889–1893); Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kamieńczyku; Kościół pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny w Kamionnie; Kościół pw. św. Jana Chrzciciela w Kazimierzu; Kościół pw. Świętej Trójcy w Kołbieli; Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Konstancinie-Jeziornie; Kościół pw. św. Elżbiety Węgierskiej w Konstantynowie; Kościół pw. Narodzenia Najświętszej Panny w Kosowie Lackim; Kościół św. Bartłomieja w Kuleszach Kościelnych; Kościół pw. św. Walente go Latowiczu; Kościół pw. św. Małgorzaty w Leoncinie; Kościół pw. św. Leonard w Liwie; kaplicę Scheiblera na Starym Cmentarzu; Mauzoleum Scheiblerów na Powązkach (wraz z Edwardem Lilpopem); Odrestaurowanie kościoła św. Anny w Wilnie; Kościół pw. Najświętszego serca Pana Jezusa w Worowie; kościół pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Wąsewie; kościół pw. św. Wojciecha w Wąwolnicy; kościół pw. św. Michała Archanioła w Wysokiem; Kościół pw. Świętej Rodziny w Zakopanem; Muzeum tatrzańskie w Zakopanem – nie istnieje; kościół pw. św. Doroty Dziewicy i Męczennicy w Zawadach; kościół pw. Przemienienia Pańskiego w Zuzeli; Kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Zwoleniu; kościół pw. Św. Bartłomieja Apostoła w Żelechlinie; kościół pw. Matki Bożej Pocieszenia w Żyrardowie; Monografia kościoła parafialnego w Będkowie; Kraków-Petersburg 1893 s.8 + 6 tablic; Kościół parafialny św. Floriana na Pradze pod Warszawą; Architekt, 1900, nr 1.