Irena Wiktoria Kowalska-Wuttke
Biografia
Urodziła się 21 maja 1920 roku w Płocku jako Irena Wiktoria Kowalska-Wuttke. Była córką Janiny z Benedeków Kowalskiej, absolwentki Instytutu Biologiczno-Botnicznego Uniwersytetu Lwowskiego, i Henryka Kowalskiego, inżyniera teletechnika pracownika Ministerstwa Poczt i Telegrafów. Była starszą siostrą Maryny Kowalskiej, sanitariuszki 3. kompanii Giewonta. Żoną Jana Wuttke.
W gimnazjum im. Królowej Jadwigii była harcerką 14. Warszawskiej Żeńskiej Drużyny Harcerskiej, zwanej Błękitna Czternastka, gdzie pełniła funkcje zastępowej i przybocznej. Po zdaniu matury w 1938 roku podjęła studia na Wydziale Elektrotechnicznym PW.
Podczas kampanii wrześniowej brała udział w obronie Warszawy jako radiotelegrafistka w służbie łączności, przyjmowała zaszyfrowane depesze wojskowe i pracowała w Oddziale II Sztabu. Gasiła pożary i ratowała zasypanych.
W czasie okupacji działała w konspiracji. Jako kurier Armii Krajowej jeździła do Wilna, Lwowa i Lublina. Należała do Organizacji Harcerek i współpracowała z Grupami Szturmowymi; była w zespole kobiecym Organizacji Małego Sabotażu Wawer i brała udział w akcjach sabotażowych. W czerwcu 1942 aresztowana przez Gestapo w związku ze zdjęciem flagi czerwonego krzyża z niemieckiego szpitala, spędziła kilka miesięcy na Pawiaku. Zwolniona 15 sierpnia, wkrótce ponownie schwytana podczas łapanki, przetrzymywana w obozie przejściowym przy ul. Skaryszewskiej i wykupiona przez matkę za sznur korali.
W marcu 1944 została komendantką dziewcząt-łączniczek w nowych Grupach Szturmowych.
W powstaniu warszawskim służyła jako łączniczka i sanitariuszka. 3 sierpnia wraz z grupą instruktorów Pasieki przeszła do Śródmieścia. Do batalionu dołączyła dopiero po przebiciu Zośki do Śródmieścia. 5 września w piwnicy kamienicy Sióstr Rodziny Maryi przy ul. Hożej 15 poślubiła Jana Wuttke; ślub udzielił ksiądz Józef Warszawski. Wkrótce wraz z mężem znalazła się na Czerniakowie i została przyjęta do kompanii Rudy batalionu Zośka. 23 września została wzięta do niewoli przez hitlerowców, a 24 września rozstrzelana w Woli. Jej ciało nigdy nie odnaleziono; symboliczna mogiła znajduje się na Wojskowych Powązkach. W tym samym grobie pochowano jej siostrę Marynę Kowalską, sanitariuszkę z kompanii Giewonta (kwatera A20-2-25).
Jej mąż, Jan Wuttke, ps. Czarny Jaś, zginął 19 września 1944 r. przy ul. Wilanowskiej.
Upamiętnienie: Irena Kowalska-Wuttke jest patronką 8. Szczecińskiej Drużyny Harcerek Suma Sił.