Przelew trafił do oszusta? Reaguj natychmiast

Zakup online może zakończyć się stratą pieniędzy: atrakcyjna oferta pojawia się w serwisie ogłoszeniowym, kupujący wykonuje przelew, a sprzedawca przestaje odpowiadać. Jeśli podejrzewasz, że padłeś ofiarą oszustwa, nie zwlekaj. Pilny kontakt z bankiem, zachowanie materiałów związanych z transakcją i powiadomienie Policji mogą pomóc ograniczyć straty oraz ustalić, kto stoi za przestępstwem.

Jak działają internetowi oszuści?

Sprawcy często wykorzystują pośpiech, kusząco niskie ceny i zaufanie kupujących. Mogą publikować nieprawdziwe ogłoszenia, zakładać fałszywe sklepy albo podszywać się pod rzeczywistych sprzedawców. Gdy otrzymają wpłatę, przerywają kontakt, kasują ofertę lub blokują kupującego.

Oszustwo może przybrać także inną formę niż sprzedaż towaru, który nigdy nie dotrze. Przestępcy rozsyłają podrobione odnośniki do płatności, próbują zdobyć dane do bankowości elektronicznej, proszą o kod BLIK lub udają pracowników banku oferujących pomoc w odzyskaniu pieniędzy.

Przestępcy często mają przygotowany plan działania. Mogą dążyć nie tylko do wyłudzenia jednej wpłaty, ale również do uzyskania dostępu do kolejnych pieniędzy na rachunku.

Najpierw skontaktuj się z bankiem

Zadzwoń na oficjalną infolinię banku. Numer znajdziesz na jego stronie internetowej, w aplikacji lub na karcie płatniczej. Nie korzystaj z numeru przekazanego przez oszusta. Możesz też skontaktować się z bankiem za pośrednictwem udostępnionego przez niego bezpiecznego kanału.

Powiedz konsultantowi, że mogło dojść do oszustwa, i przekaż szczegóły transakcji. Zapytaj, czy bank może wstrzymać lub odwołać przelew, spróbować odzyskać środki albo pilnie skontaktować się z bankiem odbiorcy. Jeśli podałeś dane logowania, informacje z karty lub kody autoryzacyjne, niezwłocznie poproś o zabezpieczenie rachunku i zablokowanie zagrożonych instrumentów płatniczych.

Jeżeli przelew został już zrealizowany, zwrot pieniędzy nie jest pewny. Mimo to skontaktuj się z bankiem jak najszybciej i podejmij dostępne działania.

Zachowaj materiały dotyczące sprawy

Nie kasuj rozmów ze sprzedawcą ani historii transakcji. Zapisz zrzuty ekranu ogłoszenia, profilu sprzedającego, korespondencji, SMS-ów oraz adresu strony internetowej. Zachowaj potwierdzenie przelewu, numer rachunku odbiorcy, kwotę i czas transakcji, a także dane kontaktowe używane przez drugą stronę.

Jeśli rozmawiałeś przez telefon, zanotuj numer, z którego dzwoniono, i najważniejsze informacje z rozmowy. Zgromadzone dowody mogą pomóc odtworzyć przebieg zdarzenia i ustalić sprawcę.

Zawiadom Policję lub prokuraturę

Podejrzenie popełnienia przestępstwa można zgłosić w najbliższej jednostce Policji albo w prokuraturze. Nie musisz znać danych oszusta, by powiadomić o sprawie. Nie czekaj też z zawiadomieniem na zakończenie reklamacji w banku.

Weź ze sobą dowód osobisty i zebrane informacje. Opowiedz, jak doszło do kontaktu ze sprzedającym, w jaki sposób zapłaciłeś i kiedy zauważyłeś, że mogło dojść do oszustwa.

Numer 112 służy do zgłaszania bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia. Zawiadomienie dotyczące oszustwa internetowego składa się w jednostce Policji lub prokuraturze.

Przekaż zgłoszenie dotyczące cyberzagrożenia

Fałszywą stronę, próbę wyłudzenia danych i inne incydenty związane z cyberbezpieczeństwem można zgłosić CERT Polska przez stronę https://incydent.cert.pl/.

SMS-y z podejrzanymi linkami można bezpłatnie przesłać na numer 8080. Takie zgłoszenia wspierają analizę zagrożeń i mogą pomóc chronić innych użytkowników. Nie zastępują jednak kontaktu z bankiem ani zawiadomienia Policji o przestępstwie.

Czy odzyskanie pieniędzy jest możliwe?

Szanse na zwrot zależą między innymi od rodzaju płatności, tego, na jakim etapie jest transakcja, oraz okoliczności zdarzenia. Jak najszybciej powiadom bank i złóż reklamację, dokładnie opisując, co się wydarzyło.

Jeśli zapłata została dokonana kartą, zapytaj bank o możliwość zastosowania procedury chargeback, czyli obciążenia zwrotnego. To, czy można z niej skorzystać, zależy od warunków procedury i okoliczności transakcji.

Po przelewie na rachunek oszusta poproś bank o podjęcie dostępnych działań w celu odzyskania pieniędzy. Nie ma gwarancji, że środki wrócą.

Jeżeli ujawniłeś dane logowania, kody autoryzacyjne lub dane karty, pilnie zabezpiecz bankowość elektroniczną. Zmień zagrożone hasła, używając bezpiecznego urządzenia. Gdy podejrzewasz, że na urządzeniu zainstalowano złośliwe oprogramowanie, nie loguj się z niego do banku, dopóki nie zostanie zabezpieczone.

Uważaj na kolejne próby wyłudzenia

Osoby, które straciły pieniądze, mogą być celem następnych oszustw. Przestępcy potrafią podawać się za policjantów, pracowników banku, prawników lub przedstawicieli firm odzyskujących należności. Obiecują szybki zwrot środków, a w zamian żądają opłaty z góry, danych bankowych albo instalacji aplikacji dającej zdalny dostęp do urządzenia.

Nie płać za obietnicę odzyskania pieniędzy i nie przekazuj nikomu haseł, kodów autoryzacyjnych ani danych karty. Gdy coś budzi wątpliwości, zakończ rozmowę i samodzielnie skontaktuj się z bankiem lub Policją, korzystając z oficjalnych danych kontaktowych.

Jak bezpieczniej kupować w internecie?

• Sprawdzaj opinie o sprzedawcy, historię jego konta i wiarygodność sklepu.

• Zachowuj ostrożność, gdy cena jest dużo niższa niż u konkurencji albo sprzedawca naciska na szybką decyzję.

• Płać za pośrednictwem zaufanej platformy i korzystaj z dostępnych tam zabezpieczeń dla kupujących.

• Nie otwieraj linków do płatności przesłanych przez nieznane osoby. Dokładnie sprawdzaj adres strony.

• Nie podawaj osobom kontaktującym się telefonicznie lub przez komunikatory loginów, haseł ani kodów autoryzacyjnych.

• Nie instaluj aplikacji umożliwiających zdalny dostęp na prośbę osoby podającej się za pracownika banku lub konsultanta.

• Zanim zatwierdzisz przelew, sprawdź kwotę, dane odbiorcy i cel płatności.

Jeśli podejrzewasz oszustwo, działaj bez zwłoki: powiadom bank, zachowaj dowody i zgłoś sprawę Policji. Nie obawiaj się prosić o pomoc. Sprawcy wykorzystują zaufanie i manipulację, a zawiadomienie może uchronić także inne osoby.