Oszustwa - jak działają przestępcy i jak się przed nimi chronić

Przestępcy, grając na emocjach i zaufaniu, podają się za bliskich, funkcjonariuszy, prokuratorów czy bankowców. Ich celem są nasze pieniądze lub dane. Najczęściej atakują seniorów, ale ofiarą może paść każdy.

Oszustwa „na legendę” polegają na stworzeniu fałszywej, ale wiarygodnej historii, która zmusza do szybkiego działania. Kontakt to najczęściej telefon, ale też SMS-y i internet. Sprawcy wywołują strach, presję czasu, poczucie odpowiedzialności. Ofiara ma działać natychmiast, bez weryfikacji.

Najpopularniejsze metody to: „na wnuczka” – oszust dzwoni do seniora, podaje się za krewnego i prosi o pieniądze na wypadek, zatrzymanie czy operację; „na policjanta” – ktoś podszywa się pod funkcjonariusza i mówi o akcji lub zagrożeniu konta, prosząc o przekazanie gotówki lub pozostawienie jej w miejscu; „na prokuratora” – podobna legenda, ale z udziałem prokuratury i śledztwa, często o wypadku bliskiej osoby; „na pracownika banku” – fałszywy bankowiec ostrzega przed utratą środków i proponuje przelew na „bezpieczne konto”; „na kuriera” – oszust udaje pracownika firmy kurierskiej lub urzędu, by wyłudzić dane lub pieniądze.

Jak się chronić? Po pierwsze, zachowaj spokój. Nie działaj pod wpływem emocji. Nigdy nie przekazuj pieniędzy obcym. Nie podawaj danych przez telefon. Gdy ktoś podaje się za rodzinę, rozłącz się i sam zadzwoń do tej osoby. Ustalcie hasło alarmowe na takie sytuacje. Pamiętaj: policja i prokuratura nigdy nie proszą o pieniądze, nie odbierają gotówki i nie angażują cywilów w „tajne akcje”.

Jeśli podejrzewasz oszustwo, natychmiast przerwij rozmowę i skontaktuj się z policją. W razie zagrożenia dzwoń pod 112. Rozmawiaj z seniorami w rodzinie – uświadomienie im zagrożeń może uchronić ich przed utratą oszczędności.